Ревматологи

Ревматологи нь булчин, ясны тогтолцооны өвчин болон дархлааны тогтолцооны хэвийн бус үйл ажиллагааны улмаас үүсдэг үрэвсэлт хэрэх өвчнүүдийг судалдаг анагаах ухааны салбар юм.

Ревматологийн тасаг нь үе мөч, яс, булчин, холбогч эд болон зөөлөн эдэд үүсдэг өвдөлт, хавдар, хөдөлгөөний хязгаарлалт болон үйл ажиллагааны алдагдлыг оношлох, эмчлэх чиглэлээр ажилладаг. Ревматизмын өвчин нь зөвхөн үе мөчөөр хязгаарлагдахгүй бөгөөд зүрх, уушги, бөөр, арьс зэрэг амин чухал эрхтнийг хамарч болох системийн эмгэг юм. Эрт оношилж, зөв эмчилгээ хийснээр үе мөчний байнгын гэмтэл болон эрхтний өвчлөлөөс урьдчилан сэргийлэхийг зорьдог.

Ревматологи гэж юу вэ?

Ревматологи нь дотрын өвчин судлалын дэд мэргэжлийн салбар бөгөөд биеийн хөдөлгөөний тогтолцоог алдагдуулдаг архаг өвдөлттэй эмгэг болон аутоиммун өвчнийг судалдаг. Аутоиммун байдал гэдэг нь дархлааны тогтолцоо биеийн өөрийн эсүүдийг гаднын биет гэж андуурч, тэдгээрийг довтлохыг хэлдэг бөгөөд энэ нь ревматологийн өвчний үндсэн шалтгааны нэг болдог.

Ревматологийн мэргэжлийн эмчийг ревматологич гэдэг. Ревматологич эмч ревматизмын өвчнийг оношилж, өвчтөн бүрд тохирсон эмчилгээний төлөвлөгөө боловсруулдаг. Эдгээр өвчин ихэвчлэн удаан хугацаанд үргэлжилдэг архаг явцтай тул өвчтөн болон эмчийн хамтын ажиллагаа эмчилгээний үр дүнг нэмэгдүүлдэг.

Ревматологийн тасаг ямар өвчнийг эмчилдэг вэ?

Ревматологийн эмнэлэг нь механик элэгдлээс үүссэн болон үрэвслийн гаралтай олон төрлийн өвчнийг оношилж, эмчилдэг. Ревматологийн тасагт хянуулдаг үндсэн өвчнүүд:

Ревматоид артрит буюу үе мөчний үрэвсэлт ревматизм: Ялангуяа гар, хөлийн жижиг үеийг тэгш хэмтэйгээр гэмтээдэг архаг үрэвсэлт өвчин юм.
Анкилозын спондилит: Ихэвчлэн бүсэлхий болон нурууны хэсгийг гэмтээж, өглөө хөшингө болдгоор илэрдэг архаг ревматизмын төрөл юм.
Эрвээхэй өвчин буюу лупус: Арьс, үе мөч, бөөр, цусны эс зэрэг олон эрхтнийг гэмтээж болох системийн холбогч эдийн өвчин юм.
Остеоартрит буюу үе мөчний элэгдэл: Үе мөчний мөгөөрс цаг хугацааны явцад элэгдсэнээс үүсдэг механик өвчин юм.
Тулай өвчин: Шээсний хүчлийн солилцоо алдагдсаны улмаас үе мөчид талст хуримтлагдаж, гэнэт хүчтэй өвдөлттэй сэдрэл үүсдэг өвчин юм.
Шёгрений хам шинж: Нүд болон ам хуурайших шинжээр илэрч, шүүрлийн булчирхайг гэмтээдэг дархлааны тогтолцооны эмгэг юм.
Псориатик артрит буюу хайрст үлдийн артрит: Хайрст үлдтэй хүмүүст үүсэж болох үе мөчний үрэвсэл юм.
Бехчетийн өвчин: Ам болон бэлэг эрхтний хэсэгт шарх үүсэх, нүд үрэвсэх, судас гэмтэх шинжээр илэрдэг олон тогтолцооны өвчин юм.
Васкулит: Цусны судасны хананд үүсдэг үрэвсэлт эмгэгүүдийг хамарна.
Фибромиалги: Булчин өргөн хүрээнд өвдөх, ядрах, нойрны хямрал үүсэх шинжээр илэрдэг зөөлөн эдийн ревматизм юм.

Ревматологийн оношилгооны аргууд юу вэ?

Ревматизмын өвчнийг оношлоход олон мэргэжлийн хамтарсан арга барил шаардлагатай бөгөөд энэ үйл явц нь эвлүүлдэг тоглоомын хэсгүүдийг нэгтгэхтэй төстэй байдаг. Эмнэлзүйн үзлэг, өвчтөний зовиур болон өвчний түүх, лабораторийн нарийвчилсан шинжилгээ нь оношилгооны үндэс болдог. Ревматологийн оношилгооны аргууд:

Лабораторийн шинжилгээ: Цус болон шээсний шинжилгээгээр бие дэх үрэвслийн түвшин болон аутоэсрэгбиеийг хэмжинэ.
Дүрс оношилгооны аргууд: Үе мөчний бүтцийн гэмтэл, элэгдэл болон шингэний хэмжээ нэмэгдсэн эсэхийг ажиглахад ашиглана.
Үе мөчний шингэний шинжилгээ: Хавдсан үе мөчөөс авсан шингэнийг микроскопоор шинжилж, талст болон халдвар байгаа эсэхийг тогтооно.

Ревматологийн шинжилгээнүүд юу вэ?

Лабораторийн шинжилгээг ревматизмын өвчин байгаа эсэхийг баталгаажуулах эсвэл бусад өвчний магадлалыг үгүйсгэхэд ашигладаг. Хамгийн түгээмэл хэрэглэгддэг ревматологийн шинжилгээнүүд:

Эритроцитын тунах хурд (ESR) болон CRP: Бие дэх ерөнхий үрэвслийн түвшнийг харуулдаг цусны шинжилгээ юм.
Ревматоид фактор (RF) болон Anti-CCP: Ревматоид артритыг оношлоход ашигладаг өвөрмөц эсрэгбиеийн шинжилгээнүүд юм.
ANA буюу цөмийн эсрэг эсрэгбиеийн шинжилгээ: Лупус болон бусад холбогч эдийн өвчнийг илрүүлэхэд чухал ач холбогдолтой.
HLA-B27: Анкилозын спондилит сэжиглэгдсэн үед шинжилдэг генетикийн маркер юм.
Шээсний хүчил: Тулай өвчнийг оношлох болон хянахад үнэлдэг.
Цусны дэлгэрэнгүй шинжилгээ болон бөөр, элэгний үйл ажиллагааны шинжилгээ: Өвчний системийн нөлөөллийг үнэлэх болон эм хэрэглэхэд тохиромжтой эсэхийг хянахын тулд хийдэг.

Ямар хүмүүс ревматологийн тасагт хандах хэрэгтэй вэ?

Үе мөчний бүх өвдөлт ревматизмын өвчнийг илэрхийлдэггүй боловч зарим онцлог шинж тэмдэг илэрвэл ревматологич эмчид хандах шаардлагатай. Ялангуяа удамшлын эрсдэлтэй хүмүүс шинж тэмдгээ анхааралтай ажиглах нь чухал. Дараах шинжтэй хүмүүс ревматологийн тасагт хандах нь тохиромжтой:

Өглөө сэрэхэд үе мөч эсвэл бүсэлхий хэсэг 30 минутаас удаан хугацаанд хөшиж мэдрэгддэг хүмүүс
Үе мөч улайх, хавдах болон халуун оргих шинж илэрдэг хүмүүс
Амрах үед нэмэгдэж, хөдөлгөөн хийхэд багасдаг бүсэлхий болон нурууны өвдөлттэй хүмүүс
Нарны гэрэлд арьс хэт мэдрэг болох эсвэл нүүрэнд эрвээхэй хэлбэрийн тууралт гардаг хүмүүс
Шалтгаан нь тодорхойгүй, давтамжтай халуурах болон сульдах зовиуртай хүмүүс
Хүйтний нөлөөгөөр хуруу цайх эсвэл хөхрөх буюу Рейногийн үзэгдэл ажиглагддаг хүмүүс

Ревматизмын өвчнийг хэрхэн эмчилдэг вэ?

Ревматизмын өвчний эмчилгээ нь өвчний төрөл, хүндийн зэрэг болон өвчтөний ерөнхий эрүүл мэндийн байдлаас хамаарч өөрчлөгдөнө. Эмчилгээний үндсэн зорилго нь үрэвслийг дарах, өвдөлтийг намдаах, өвчтөний амьдралын чанарыг дээшлүүлэх, үе мөчний гэмтлээс урьдчилан сэргийлэх явдал юм. Ревматизмын өвчний эмчилгээнд хэрэглэдэг үндсэн аргууд:

Эмийн эмчилгээ: Үрэвслийн эсрэг эм, кортикостероид болон өвчний явцыг өөрчилдөг эмүүдийг (DMARD) хэрэглэнэ.
Биологийн эмчилгээ: Уламжлалт эмчилгээнд үр дүнгүй тохиолдолд дархлааны тогтолцооны тодорхой хэсэгт чиглэсэн дэвшилтэт технологийн эмүүдийг хэрэглэнэ.
Физик эмчилгээ болон нөхөн сэргээх эмчилгээ: Үе мөчний хөдөлгөөний хүрээг хадгалах, булчинг бэхжүүлэх зорилгоор дасгалын хөтөлбөр хэрэгжүүлнэ.
Амьдралын хэв маягийн өөрчлөлт: Газар дундын тэнгисийн хэв маягийн хооллолт, биеийн жинг хэвийн хэмжээнд барих болон тамхинаас гарах нь эмчилгээний үр дүнг дэмждэг.

Ревматологийн талаар түгээмэл асуултууд

Ревматизм зөвхөн өндөр настнуудад тохиолддог уу?

Үгүй. Ревматизмын өвчин нь хүүхэд наснаас эхлэн бүх насны хүмүүст тохиолдож болно.

Үрэвсэлт ревматизм бүрэн эдгэрдэг үү?

Олон төрлийн ревматизмын өвчин архаг явцтай байдаг боловч орчин үеийн эмийн эмчилгээний тусламжтайгаар өвчнийг хяналтад байлгах боломжтой.

Ревматизмтай хүмүүс спортоор хичээллэж болох уу?

Тийм. Ревматизмтай хүмүүст үе мөчид хэт ачаалал өгдөггүй усанд сэлэлт, алхалт, пилатес зэрэг дасгал хийхийг үе мөчний эрүүл мэндийг хамгаалах зорилгоор зөвлөдөг.

Рашаан сувиллын эмчилгээ үрэвсэлт ревматизмд тустай юу?

Үрэвсэл идэвхтэй буюу үе мөч хавдаж, халуун болсон үед халуун жин тавих болон халуун рашаанд орох нь өвчний явцыг дордуулж болзошгүй. Тиймээс заавал эмчтэй зөвлөлдөх шаардлагатай.

Удамшлын нөлөө ревматизмд чухал уу?

Зарим ревматизмын өвчний үед удамшлын нөлөө нь чухал эрсдэлт хүчин зүйл болдог. Гэхдээ өвчин үүсэхэд хүрээлэн буй орчны хүчин зүйлс мөн өдөөгч үүрэг гүйцэтгэдэг.