Эндокринологи ба бодисын солилцооны эмгэг судлал нь дааврын дутагдал, илүүдэл болон эдүүдийн дааварт үзүүлэх хариу урвалын алдагдлыг судалдаг. Мөн шим тэжээлийг энерги болгон хувиргах бодисын солилцооны үйл явцын доголдол, таргалалт, чихрийн шижин зэрэг түгээмэл архаг өвчин нь тус салбарын үндсэн судалгаа, эмчилгээний чиглэлд багтдаг. Дааврын тэнцвэр алдагдсанаар бие махбодод үүсэж болзошгүй хүндрэлээс сэргийлэхэд эрт оношилгоо, зөв эмчилгээ чухал тул эндокринологийн тасаг онцгой ач холбогдолтой.

Эндокринологи гэж юу вэ?

Эндокринологи нь дотоод шүүрлийн булчирхайн бүтэц, үйл ажиллагаа болон эдгээр булчирхайгаас цусанд ялгардаг дааврын үйлчлэлийн механизмыг судалдаг шинжлэх ухааны салбар юм. Бие махбодын харилцаа холбооны сүлжээ мэт ажилладаг дотоод шүүрлийн тогтолцоо нь мэдрэлийн тогтолцоотой уялдан биеийн дотоод тэнцвэрийг буюу гомеостазыг хадгалахыг зорьдог.

Дотоод шүүрлийн тогтолцоо нь өнчин тархи, бамбай булчирхай, бамбайн дайвар булчирхай, бөөрний дээд булчирхай, нойр булчирхай болон нөхөн үржихүйн эрхтэн зэрэг чухал бүтцээс бүрдэнэ. Энэ тогтолцоонд үүссэн өчүүхэн өөрчлөлт ч хүний сэтгэл санаа, ясны эрүүл мэнд, зүрхний цохилт болон жингийн зохицуулалт зэрэг олон үйл ажиллагаанд нөлөөлж болно.

Дотоод шүүрлийн тогтолцоо гэж юу вэ?

Дотоод шүүрлийн тогтолцоо нь даавар ялгаруулдаг булчирхайнуудаас бүрддэг бөгөөд эдгээр булчирхайн үйл ажиллагааны тэнцвэр алдагдах нь олон төрлийн системийн өвчин үүсгэж болно. Дотоод шүүрлийн тогтолцоонд дараах бүтэц багтана:

• Өнчин тархи
• Бамбай болон бамбайн дайвар булчирхай
• Нойр булчирхай
• Бөөрний дээд булчирхай
• Өндгөвч болон төмсөг

Арьс судлал нь арьс, үс, хумс, салст бүрхэвч, бэлгийн замын халдварт өвчний оношлогоо, эмчилгээ хийдэг. Экзем, атопик дерматит, батга (батга), psoriasis болон түүнтэй адилтгах өвчин, бэлгийн замаар дамжих халдвар, үү, герпес, заамал хавтан, мөөгөнцрийн өвчин, арьсны халдварт өвчин, арьсны хоргүй ба хорт хавдар, үсний өвчин, хумсны өвчин, мэнгэ, арьсны загатнах өвчин, витилиго нь арьсны хамгийн түгээмэл өвчин юм.

Манай Арьс судлалын клиник

• Фото эмчилгээ
• PUVA
• Нарийн хамтлаг
• UVB
• Склеротерапия
• Харшлын шинжилгээ
• Арьс хатгах тест
• Арьс нөхөх тест
• Модны гэрлийн шинжилгээ
• Galvanotherapy програм
• Арьсны мэс заслын үйл ажиллагаа
• Биеийн мэнгэ зураглал
• Компьютерийн дерматоскопи
• Компьютерийн үсний шинжилгээ
• Гоо сайхны хэрэглээ
• Mesotherapy , Арьсны эмчилгээ
• Химийн хальслах өргөн хүрээний хэрэглээ
• Арьс, үрчлээ, толбо шинжилгээ, өөх тос, тонусын шинжилгээ
• Лазерын хэрэглээ: Nd:Yag , IPL, Fractional ER:YAG Крио эмчилгээ, цахилгаан цочрол , арьсыг цоолох, зүсэх биопси

Медипол Их Сургуулийн Хүүхдийн Эмнэлгийн тэнхим нь хүүхдийн эрүүл мэндтэй холбоотой бүхий л салбараар аль ч насны хүүхдийн эрүүл мэндийг хамгаалж, эрдэм шинжилгээний баг, сүүлийн үеийн дэвшилтэт технологи бүхий өвчнийг эмчилдэг. 0-16 насны хүүхдийн өвчлөлийн оношилгоо, эмчилгээ, хяналтын төлөвлөгөөг амжилттай хийж байна.

Медиполийн Их Сургуулийн Хүүхдийн Эмнэлгийн тэнхим нь хүүхдэд тусгайлан зориулсан өнгөт амбулаторийн өрөө, тоглоомын талбай , хүлээлгийн танхимаар үйлчилгээ үзүүлж байна. Ийм орчинд хүүхдүүд өөрсдийгөө эмнэлэгт биш гэртээ байгаа мэт мэдэрч, газрын орчинд тоглож байна.

Медиполийн их сургуулийн Хүүхдийн анагаах ухааны тэнхим нь эрүүл саруул хойч үеийг төлөвшүүлэхийн тулд дор дурдсан бүх салбараар 7/24 үйлчилгээг үзүүлж, эрүүл мэнд нь муудсан хүүхдүүд тун удахгүй эрүүл мэндтэйгээ уулзах болно.

Хүүхдийн эмчилгээний тэнхим нь мэргэшсэн

Хүүхдийн сэтгэл судлал нь төрснөөс өсвөр нас хүртэлх хүүхдийн оюун ухаан, сэтгэл хөдлөл, нийгэмшихүй болон зан үйлийн хөгжлийг судалдаг шинжлэх ухааны салбар юм. Энэ салбар нь хүүхдийн эрүүл хөгжлийг дэмжих, тулгарч болзошгүй сэтгэл зүйн асуудлыг эрт илрүүлэн зохих арга хэмжээгээр зохицуулахыг зорьдог.

Хүүхдийн сэтгэл судлал гэж юу вэ?

Хүүхдийн сэтгэл судлал нь хүүхдийн сэтгэл хөдлөл, бодол санаа, зан үйлийг судалж, тэдний хөгжлийг ойлгоход тусалдаг шинжлэх ухааны салбар юм. Энэ чиглэл нь хүүхэд ертөнцийг хэрхэн хүлээн авч байгаа, сэтгэл хөдлөлөө хэрхэн илэрхийлдэг, хүрээлэн буй орчинтойгоо хэрхэн харилцдаг, насандаа тохирсон хөгжлийн үе шатыг хэрхэн даван туулж байгааг ойлгоход төвлөрдөг.

Хүүхэд нас нь хувь хүний төлөвшил, өөртөө итгэх итгэл, харилцааны чадвар болон нийгмийн харилцааны суурь тавигддаг чухал үе юм. Тиймээс хүүхдийн сэтгэл судлал нь зөвхөн асуудал үүссэн нөхцөлтэй ажилладаггүй бөгөөд хүүхдийн эрүүл хөгжлийг дэмжих, давуу талыг нь таних, хэрэгцээг нь зөв ойлгохыг мөн зорьдог.

Хүүхдийн сэтгэл судлалын үнэлгээнд хүүхдийн нас, хөгжлийн үе шат, гэр бүлийн харилцаа, сургуулийн амьдрал, нийгмийн орчин болон хувийн онцлогийг цогцоор нь авч үздэг. Учир нь хүүхэд бүр ижил үйл явдалд өөр өөр хариу үйлдэл үзүүлж болно. Хүүхдийн зан үйлийг үнэлэхдээ зөвхөн харагдаж буй үйлдэлд бус, тухайн зан үйлийн цаана байгаа сэтгэл хөдлөл, хэрэгцээ болон хөгжлийн үйл явцад анхаардаг.

Хүүхдийн сэтгэл судлал ямар өвчин, асуудлыг авч үздэг вэ?

Хүүхдийн сэтгэл судлал нь хүүхдийн сэтгэл хөдлөл, зан үйл, нийгэмшихүй болон хөгжлийн хүрээнд тулгарч буй асуудлыг үнэлэх чиглэлээр ажилладаг. Илрэх шинж тэмдэг нь хүүхдийн нас, хөгжлийн үе шат, гэр бүл болон сургуулийн орчноос шалтгаалан өөр өөр байж болно. 

Тиймээс хүүхдийн сэтгэл судлалын хүрээнд зөвхөн тодорхой сэтгэцийн эмгэг бус, хүүхдийн өдөр тутмын амьдрал, харилцаа болон хөгжилд нөлөөлдөг олон төрлийн нөхцөлийг авч үздэг. Хүүхдийн сэтгэл судлалын голлон анхаардаг өвчин, асуудлууд:

• Түгшүүрийн эмгэг: Хэт их айдас, санаа зовнил, салан тусгаарлагдахаас айх, сургуулиас айх, нийгмийн орчноос зайлсхийх зэрэг нөхцөлийг үнэлдэг.
• Сэтгэл гутрал болон сэтгэл хөдлөлийн асуудал: Тогтмол гунигтай байх, өөрийгөө тусгаарлах, хүсэл сонирхолгүй болох, уйлах, нойр болон хоолны дуршил өөрчлөгдөх зэрэг шинж тэмдгийг хянадаг.
• Анхаарал дутмагшил, хэт хөдөлгөөнтөх эмгэг: Анхаарлаа тогтвортой төвлөрүүлж чадахгүй байх, хэт хөдөлгөөнтэй байх, түргэн зан гаргах, хичээлдээ төвлөрөхөд хүндрэлтэй байх зэрэг асуудлыг авч үздэг.
• Зан үйлийн асуудал: Уур хилэнгийн тэсрэлт, дүрэм дагахгүй байх, түрэмгий зан авир, худал хэлэх, эсэргүүцэх болон дасан зохицох бэрхшээлийг үнэлдэг.
• Дасан зохицох болон сургуулийн асуудал: Сургуульд орох үед хүндрэлтэй байх, сурлагын амжилт буурах, найз нөхдийн харилцааны асуудал болон сургуульд явахаас татгалзах зэрэг нөхцөлийг авч үздэг.
• Өөртөө итгэх итгэл болон нийгмийн харилцааны асуудал: Өөрийгөө илэрхийлж чадахгүй байх, ичимхий зан, үе тэнгийнхэнтэй харилцахад хүндрэлтэй байх, нийгмийн орчноос зайлсхийх зэрэг асуудлыг үнэлдэг.
• Сэтгэлийн шарх болон стресстэй холбоотой асуудал: Осол, хагацал, гэр бүл салалт, нүүх, өвчин эсвэл амьдралын хүнд үйл явдлын дараа үүссэн сэтгэл хөдлөлийн хариу урвалыг судалдаг.
• Нойрны асуудал: Унтаж чадахгүй байх, шөнийн айдас, хар дарсан зүүд, ойр ойрхон сэрэх эсвэл ганцаараа унтаж чадахгүй байх зэрэг нөхцөлийг авч үздэг.
• Хооллох зан үйлийн асуудал: Хоолны дуршилгүй байх, хоол голох, хэт их идэх, жин болон биеийн дүр төрхтэй холбоотой асуудлыг үнэлж болно.
• Орондоо шээх болон бие засах дадлын асуудал: Насанд тохирох хугацаанаас хойш үргэлжилсэн орондоо шээх, өтгөнөө барих эсвэл бие засах дадалд суралцахтай холбоотой бэрхшээлийг авч үздэг.
• Тик болон давтагдсан зан үйл: Нүдээ анивчих, мөрөө хавчих, хоолойгоо засах зэрэг өөрийн эрхгүй хөдөлгөөн, дуу авиаг хянадаг.
• Хэт давтагдсан бодол болон үйлдэл: Хүүхдийн өдөр тутмын амьдралд нөлөөлдөг байнгын бодол, шалгах, давтах эсвэл юмсыг тодорхой дарааллаар байрлуулах зан үйлийг үнэлдэг.
• Хөгжил болон харилцаатай холбоотой асуудал: Хэл ярианы хөгжил хоцрох, нийгмийн харилцаанд хүндрэлтэй байх, тоглох чадварын ялгаа болон хөгжлийн хяналт шаардлагатай нөхцөлийг судалж болно.

Хүүхдийн сэтгэл судлалын оношилгооны аргууд юу вэ?

Хүүхдийн сэтгэл судлалын оношилгооны аргууд нь хүүхдийн сэтгэл хөдлөл, бодол санаа, зан үйл, хөгжил болон нийгмийн харилцааг цогцоор нь үнэлэх боломж олгодог. Энэ үйл явцад зөвхөн хүүхдэд илэрч буй шинж тэмдэг бус, нас, хөгжлийн үе шат, гэр бүлийн бүтэц, сургуулийн амьдрал болон өдөр тутмын үйл ажиллагааг мөн харгалзан үздэг.

Хүүхдийн сэтгэл судлалд хэрэглэдэг үндсэн оношилгооны аргууд:

• Эмнэлзүйн ярилцлага: Хүүхэд, эцэг эх болон шаардлагатай тохиолдолд багштай ярилцаж, хүүхдийн тулгарч буй асуудал, хөгжлийн явц болон өдөр тутмын амьдралын талаар мэдээлэл авдаг.
• Хөгжлийн үнэлгээ: Хүүхдийн насанд тохирсон оюун ухаан, сэтгэл хөдлөл, нийгэмшихүй, хэл яриа болон хөдөлгөөний хөгжлийг үнэлдэг.
• Зан үйлийн ажиглалт: Тоглох үеийн зан байдал, харилцах хэв маяг, анхаарал төвлөрөх хугацаа, сэтгэл хөдлөлийн хариу урвал болон нийгмийн харилцааг ажигладаг.
• Гэр бүлийн үнэлгээ: Гэр бүлийн харилцаа, эцэг эхийн хандлага, ах дүүгийн харилцаа болон гэрийн орчны нөхцөлийг судалдаг.
• Сургууль болон багшийн санал: Хүүхдийн анги доторх зан байдал, сурлагын гүйцэтгэл, найз нөхдийн харилцаа болон дасан зохицох явцын талаар мэдээлэл авч болно.
• Сэтгэл зүйн сорил: Анхаарал, оюун ухаан, суралцах чадвар, түгшүүр, сэтгэл хөдлөл, зан үйл болон хөгжлийн чиглэлийг үнэлэх хэмжүүр, сорилыг ашиглаж болно.
• Тоглоомд суурилсан үнэлгээ: Ялангуяа бага насны хүүхдийн өөрийгөө илэрхийлэх хэлбэрийг тоглоомоор дамжуулан үнэлдэг. Тоглох явцад хүүхдийн сэтгэл хөдлөл, хэрэгцээ болон харилцаа тогтоох хэв маягийг ойлгож болно.
• Проектив үнэлгээний аргууд: Зураг зурах, өгүүллэг гүйцээх эсвэл бэлгэдлээр илэрхийлэх аргаар хүүхдийн дотоод ертөнцийн талаар нэмэлт мэдээлэл авч болно.
• Шинж тэмдэг болон үнэлгээний хэмжүүр: Эцэг эх, багшийн бөглөсөн маягтаар хүүхдийн түгшүүр, анхаарал, зан үйл, нийгмийн дасан зохицол болон сэтгэл хөдлөлийн байдлын талаар мэдээлэл цуглуулж болно.
• Эмнэлгийн үнэлгээнд шилжүүлэх: Зарим тохиолдолд шинж тэмдэг нь бие махбодын эсвэл мэдрэлийн шалтгаантай эсэхийг тодруулахын тулд хүүхдийн сэтгэцийн эмч, хүүхдийн эмч эсвэл бусад нарийн мэргэжлийн эмчид шилжүүлж болно.

Хүүхдийн сэтгэл судлалын эмчилгээний аргууд юу вэ?

Хүүхдийн сэтгэл судлалын эмчилгээний аргыг хүүхдийн сэтгэл хөдлөл, зан үйл, нийгэмшихүй болон хөгжлийн бэрхшээлд тохируулан төлөвлөдөг. Эмчилгээний зорилго нь зөвхөн шинж тэмдгийг бууруулах бус, хүүхдийг өөрийгөө илүү сайн илэрхийлэх, сэтгэл хөдлөлөө таних, эрүүл даван туулах чадвар эзэмших, өдөр тутмын амьдралдаа илүү сайн дасан зохицоход дэмжих явдал юм.

Хүүхдийн сэтгэл судлалд хэрэглэдэг үндсэн эмчилгээний аргууд:

• Тоглоомын эмчилгээ: Ялангуяа бага насны хүүхдэд өргөн хэрэглэдэг арга юм. Хүүхэд тоглоомоор дамжуулан сэтгэл хөдлөл, айдас, хэрэгцээ болон тулгарч буй бэрхшээлээ илэрхийлж чадна.
• Танин мэдэхүйн зан үйлийн эмчилгээ: Хүүхдэд сөрөг бодлын хэв маягаа таних, түгшүүр, айдас, уур хилэн болон зан үйлийн асуудлыг илүү эрүүл аргаар даван туулахад тусалдаг.
• Гэр бүлийн эмчилгээ: Хүүхдийн асуудал гэр бүлийн харилцаа, эцэг эхийн хандлага эсвэл гэрийн орчинтой холбоотой үед гэр бүлийн гишүүдийг эмчилгээний үйл явцад оролцуулдаг.
• Эцэг эхийн зөвлөгөө: Эцэг эхэд хүүхдийн зан үйлийг зөв ойлгох, хил хязгаар тогтоох, харилцах болон дэмжлэг үзүүлэх арга барилыг хөгжүүлэх талаар зөвлөдөг.
• Зан үйлийн эмчилгээний аргууд: Тохиромжгүй зан үйлийг багасгаж, эерэг зан үйлийг бэхжүүлэх зорилгоор хэрэглэдэг. Ялангуяа уур хилэн, дасан зохицол болон анхаарлын асуудалд дэмжлэг болдог.
• Сэтгэл хөдлөлөө зохицуулах ажил: Хүүхэд уур, түгшүүр, гуниг болон айдас зэрэг сэтгэл хөдлөлөө таньж, тэдгээрийг даван туулах арга барилд суралцахыг зорьдог.
• Нийгмийн ур чадварын сургалт: Үе тэнгийнхэнтэйгээ харилцахад хүндрэлтэй, харилцаа тогтооход бэрхшээлтэй эсвэл нийгмийн орчноос зайлсхийдэг хүүхдэд хэрэглэж болно.
• Сургуультай хамтран ажиллах: Шаардлагатай тохиолдолд багш болон сургуулийн зөвлөх үйлчилгээтэй хамтран хүүхдийн сургуулийн орчинд дасан зохицох чадварыг дэмждэг.
• Сэтгэлийн шархад чиглэсэн эмчилгээ: Хагацал, осол, үл хайхрах байдал, хүчирхийлэл, гэр бүл салалт эсвэл амьдралын гэнэтийн өөрчлөлтийн дараа хүүхдийн аюулгүй байдлын мэдрэмжийг дахин хөгжүүлэхэд тусалж болно.
• Урлаг болон өөрийгөө илэрхийлэхэд суурилсан эмчилгээ: Зураг, өгүүллэг, жүжигчилсэн тоглолт эсвэл бүтээлч үйл ажиллагаагаар дамжуулан хүүхдийг өөрийгөө илэрхийлэхэд дэмждэг.
• Сэтгэл зүйн боловсрол: Хүүхэд болон гэр бүлд тулгарч буй нөхцөл байдлын талаар насанд нь тохирсон мэдээлэл өгдөг. Ингэснээр шинж тэмдгийг илүү сайн ойлгож, үйл явцыг эрүүл байдлаар зохицуулахыг зорьдог.
• Эмийн эмчилгээнд шилжүүлэх: Зарим тохиолдолд сэтгэл зүйн дэмжлэг дангаараа хангалтгүй байж болно. Анхаарал дутмагшил, хүчтэй түгшүүр, сэтгэл гутрал эсвэл ноцтой зан үйлийн асуудлын үед хүүхдийн сэтгэцийн эмчийн үнэлгээ шаардлагатай байж болно.

Хүүхдийн мэдрэлийн эмгэг судлал нь нярай үеэс өсвөр нас хүртэлх хүүхдийн тархи, нугас, мэдрэлийн тогтолцоо болон булчингийн өвчнийг судалдаг нарийн мэргэжлийн салбар юм. Энэ тасагт хүүхдийн мэдрэлийн үзлэг хийж, шаардлагатай шинжилгээг төлөвлөн, тохирсон эмчилгээний явцыг хэрэгжүүлдэг.

Хүүхдийн мэдрэлийн эмгэг судлал гэж юу вэ?

Хүүхдийн мэдрэлийн эмгэг судлал нь нярай үеэс өсвөр нас хүртэлх хүүхдийн тархи, нугас, мэдрэлийн тогтолцоо болон булчинтай холбоотой эрүүл мэндийн байдлыг судалдаг анагаах ухааны нарийн мэргэжлийн салбар юм. Хүүхэд насанд мэдрэлийн тогтолцоо эрчимтэй хөгждөг. Тиймээс хүүхдэд илэрдэг мэдрэлийн эмгэгийг насанд хүрэгчдийнхээс өөр арга барилаар үнэлж, эмчилдэг.

Хүүхдийн мэдрэлийн эмгэг судлалын эмч нар зөвхөн өвчнийг бус, хүүхэд насандаа тохирсон түвшинд хөгжиж байгаа эсэхийг мөн үнэлдэг. Хөдөлгөөн, тэнцвэр, хэл яриа, суралцах чадвар болон зан үйл зэрэг олон чиглэлийг энэ хүрээнд шинжилнэ. Гэр бүлээс авсан мэдээлэл, хүүхдийн өвчний түүх болон өдөр тутмын амьдрал дахь зан үйл зэргийг мөн үнэлгээнд хамруулдаг. Шаардлагатай тохиолдолд нэмэлт шинжилгээ хийж, илүү нарийвчилсан үнэлгээ хийж болно.

Хүүхдийн нефрологи нь нярай үеэс өсвөр нас хүртэлх хүүхдэд тохиолддог бөөр болон шээсний замын өвчнийг оношлох, эмчлэх, хянах чиглэлээр ажилладаг анагаах ухааны салбар юм. Шээсний замын халдвар, бөөрний төрөлхийн гажиг, нефротик хам шинж, цусны даралт ихсэх зэрэг олон төрлийн өвчин энэ салбарын хүрээнд багтдаг.

Хүүхдийн нефрологи гэж юу вэ?

Хүүхдийн нефрологи нь хүүхдийн бөөрний эрүүл мэнд болон шээсний замтай холбоотой эмгэгийг үнэлэх, оношлох, эмчлэх, хянах чиглэлээр ажилладаг хүүхдийн анагаах ухааны нарийн мэргэжлийн салбар юм. Нярай үеэс өсвөр нас хүртэлх хугацаанд бөөрний хөгжил, үйл ажиллагаа, биеийн шингэн ба электролитийн тэнцвэр, шээс ялгаруулах тогтолцооны үйл ажиллагаа нь хүүхдийн нефрологийн үндсэн судлах чиглэлд багтдаг.

Энэ салбар нь зөвхөн одоо байгаа бөөрний өвчнийг эмчлэхээр хязгаарлагдахгүй. Мөн бөөрний үйл ажиллагааг хамгаалах, даамжрах эрсдэлтэй асуудлыг эрт илрүүлэх, хүүхдийн эрүүл өсөлт, хөгжлийг дэмжихэд чухал үүрэгтэй.

Бөөр нь бие дэх илүүдэл шингэн болон хаягдал бодисыг гадагшлуулах, цусны даралтыг зохицуулах, эрдэс бодисын тэнцвэрийг хадгалах, зарим дааврын үйл ажиллагааг зохицуулах үүрэгтэй тул хүүхдийн нефрологи нь хүүхдийн ерөнхий эрүүл мэндийн чухал хэсэг юм.

Насанд хүрэгчдийн зүрх судлалаас ялгаатай нь хүүхдийн зүрх судлал нь өсөлт, хөгжлийн үе шатанд байгаа хүүхдийн хөгжиж буй зүрхний бүтцэд төвлөрдөг. Ялангуяа төрөлхийн гажиг буюу төрөлхийн зүрхний өвчнийг эрт оношлох нь хүүхэд эрүүл амьдрахад маш чухал ач холбогдолтой.

Хүүхдийн зүрх судлал гэж юу вэ?

Хүүхдийн зүрх судлал нь 18 хүртэлх насны нярай, хүүхэд болон өсвөр үеийнхэнд тохиолддог зүрхний өвчнийг оношлох, эмчлэх, хянах чиглэлээр ажилладаг анагаах ухааны мэргэшлийн салбар юм. Энэ салбар нь төрөлхийн бүтцийн зүрхний гажиг болон хожим үүссэн зүрхний өвчнийг хоёуланг нь хамардаг.

Хүүхдийн зүрхний бүтэц болон физиологийн хэрэгцээ нь насанд хүрэгчдийнхээс ялгаатай байдаг тул хүүхдийн зүрх судасны мэргэжлийн эмч нар хяналт тавьдаг. Эрт оношилгоо нь хүүхдийн зүрхний өвчнийг эмчлэхэд амин чухал үүрэгтэй бөгөөд хүүхдийн амьдралын чанарт шууд нөлөөлдөг.

Хүүхдийн дархлаа судлал ба харшлын өвчин нь дархлааны тогтолцооны төрөлхийн болон хожим үүссэн эмгэг, харшлын урвалыг судалж, оношилгоо болон эмчилгээний үйл явцыг удирддаг анагаах ухааны салбар юм. Энэхүү мэргэшлийн чиглэл нь хүүхдэд түгээмэл тохиолддог харшлын өвчнөөс гадна дархлааны тогтолцоо сул эсвэл хэт идэвхтэй ажилласнаас үүсдэг олон төрлийн эрүүл мэндийн асуудлыг цогцоор нь авч үздэг.

Хүүхдийн дархлаа судлал ба харшлын өвчин гэж юу вэ?

Хүүхдийн дархлаа судлал ба харшлын өвчин нь хүүхдийн дархлааны тогтолцоо болон харшлын өвчнийг оношлох, эмчлэх чиглэлээр ажилладаг анагаах ухааны мэргэшлийн салбар юм. Энэ тасаг нь дархлааны тогтолцооны хэвийн үйл ажиллагаа, бие махбодын нянгийн эсрэг хамгаалах механизм болон харшил үүсгэгч бодист үзүүлэх хэт мэдрэг урвалыг үнэлдэг.

Хүүхэд насанд дархлааны тогтолцоо үргэлжлэн хөгжиж байдаг тул зарим халдвар, харшлын шинж тэмдэг болон дархлааны хариу урвал нь насанд хүрэгчдээс өөр явцтай байж болно. Хүүхдийн дархлаа судлал ба харшлын өвчний мэргэжил нь эдгээр ялгааг хүүхдийн насны онцлогт тохируулан авч үздэг.

Хүүхдийн уушги судлал нь нярай үеэс өсвөр нас хүртэлх хүүхдийн амьсгалын тогтолцооны өвчнийг оношлох, эмчлэх, хянах чиглэлээр ажилладаг нарийн мэргэжлийн салбар юм. Энэ салбар нь уушги, гуурсан хоолой болон амьсгалын замд нөлөөлдөг төрөлхийн болон хожим үүссэн олон төрлийн өвчнийг оношлох, эмчлэхийг хамардаг.

Хүүхдийн уушги судлал гэж юу вэ?

Хүүхдийн уушги судлал нь нярай үеэс өсвөр нас хүртэлх хүүхдэд тохиолддог амьсгалын тогтолцооны эмгэгийг оношлох, эмчлэх, хянах чиглэлээр ажилладаг анагаах ухааны нарийн мэргэжлийн салбар юм. 

Хүүхдийн амьсгалын тогтолцоо төрснөөс хойш үргэлжлэн хөгждөг. Амьсгалын зам нь илүү нарийн, дархлааны тогтолцоо бүрэн боловсроогүй, мөн хүүхэд зарим шинж тэмдгээ тодорхой илэрхийлж чадахгүй байдаг тул энэ чиглэл нь тусдаа нарийн мэргэжлийн салбар байх шаардлагатай болдог. 

Энэ тасаг нь уушги, гуурсан хоолой, амьсгалын зам болон амьсгалын үйл ажиллагаатай холбоотой эмгэгийг үнэлдэг. Удаан үргэлжилсэн ханиалга, амьсгал шуугих, амьсгал давчдах, доод амьсгалын замын халдвар байнга давтагдах, цээж давчдах мэдрэмж болон амьсгалахад хүндрэлтэй байх зэрэг шинж тэмдэг нь энэ тасгийн хяналтын хүрээнд багтана. Ялангуяа давтан эсвэл удаан үргэлжилсэн зовиурын үед суурь шалтгааныг зөв тодорхойлох нь маш чухал.

Хүүхдийн уушги судлал ямар өвчнийг хамардаг вэ?

Хүүхдийн уушги судлалын тасаг нь амьсгалын тогтолцоотой холбоотой олон төрлийн өвчнийг үнэлдэг. Эдгээр өвчин нь халдвар, харшлын шалтгаан, төрөлхийн эмгэг эсвэл амьсгалын замын архаг асуудлаас үүсэж болно. Үүнд:

Архаг ханиалга

Удаан хугацаанд үргэлжилсэн эсвэл давтан илэрдэг ханиалгыг хэлнэ. Суурь астма, харшил эсвэл халдварын дараах хэт мэдрэгшил зэрэг шалтгаанаар үүсэж болно. Ялангуяа 3 долоо хоногоос удаан үргэлжилсэн ханиалгыг нарийвчлан үнэлэх нь чухал.

Амьсгалын замын халдвар

Амьсгалын дээд болон доод замыг хамарсан халдварууд юм. Давтан тохиолддог бол нарийвчилсан үнэлгээ шаардлагатай байж болно. Дархлааны тогтолцоо болон хүрээлэн буй орчны хүчин зүйлс эдгээр халдварын давтамжид нөлөөлдөг.

Амьсгалахад хүндрэлтэй байх

Хүүхэд амьсгалахдаа хүндрэлтэй байх эсвэл хэт хурдан амьсгалахыг хэлнэ. Энэ нь амьсгалын зам нарийссан эсвэл уушгины өвчний шинж тэмдэг байж болно. Яаралтай үнэлгээ шаарддаг чухал шинж байж болзошгүй.

Уушгины хатгалгаа (пневмони)

Уушгины эдийн халдвар юм. Халуурах, ханиалгах, амьсгал давчдах шинжээр илэрч болно. Эрт оношилж, тохирсон эмчилгээний төлөвлөгөө боловсруулах нь өвчний явцад эерэг нөлөө үзүүлдэг.

Астма

Амьсгалын зам нарийсаж, хэт мэдрэг болсноор үүсдэг архаг өвчин юм. Амьсгал шуугих, ханиалгах, амьсгал давчдах шинж илэрч болно. Зөв хяналт, эмчилгээний тусламжтайгаар шинж тэмдгийг хяналтад авах боломжтой.

Харшлын ринит

Харшил үүсгэгч бодисын нөлөөгөөр хамар болон амьсгалын зам хэт мэдрэгших эмгэг юм. Хамар битүүрэх, найтаах, ханиалгах шинж илэрч болно. Доод амьсгалын замд нөлөөлж, астматай холбоотой байж болно.

Цистик фиброз

Удамшлын гаралтай, уушгинд өтгөн шүүрэл хуримтлагддаг архаг өвчин юм. Давтан халдвар үүсгэж болно. Эрт оношлох, тогтмол хянах нь амьдралын чанарыг хадгалахад маш чухал.

Уушгины гемосидероз

Уушгинд цус алдалт үүсдэг ховор өвчин юм. Цус багадалт болон амьсгалын асуудлаар илэрч болно. Нарийн мэргэжлийн эмчийн тогтмол хяналт шаарддаг эмгэг юм.

Нойрны апноэ 

Нойрны апноэ гэдэг нь унтаж байх үед амьсгал богино хугацаанд зогсох эмгэг юм. Хурхирах, тайван бус унтах шинжээр анзаарагдаж болно. Хүүхдийн өсөлт, хөгжилд сөргөөр нөлөөлж болзошгүй.

Хурхиралт

Унтаж байх үед амьсгалын зам нарийссанаас үүсдэг. Тогтмол илэрдэг бол үнэлгээ хийлгэх шаардлагатай. Амьсгалын замын суурь эмгэг эсвэл хамар-залгиурын мах томролтой холбоотой байж болно.

Шуугиантай амьсгал

Амьсгалах үед исгэрэх мэт чимээ сонсогдохыг хэлнэ. Энэ нь амьсгалын зам нарийссаны чухал шинж юм. Астма болон бронхиолит зэрэг өвчний шинж тэмдэг байж болно.

Сүрьеэ

Уушгийг гэмтээдэг халдварт өвчин юм. Удаан үргэлжилсэн ханиалга, сульдах шинжээр илэрч болно. Эрт оношлох, эмчлэх нь өвчний тархалтаас сэргийлэхэд чухал.

Бронхит

Гуурсан хоолойн үрэвсэл юм. Ханиалгах, цэр гарах шинжээр илэрдэг. Цочмог болон архаг хэлбэрээр тохиолдож болох бөгөөд заримдаа суурь өвчинтэй холбоотой байдаг.

Уушгины архаг өвчин

Удаан хугацаанд үргэлжилж, уушгины үйл ажиллагаанд нөлөөлдөг өвчнүүд юм. Тогтмол хяналт шаарддаг. Эдгээр өвчин нь хүүхдийн амьдралын чанарт шууд нөлөөлж болно.

Дутуу төрсөн нярайд илэрдэг уушгины асуудал

Дутуу төрсөн нярайн уушги бүрэн хөгжөөгүй байдаг тул амьсгалын асуудал үүсэж болно. Эдгээр нярайд тусгай хяналт болон дэмжих эмчилгээ шаардлагатай байж болно.

Бронхиолит

Бронхиолит нь нярайд түгээмэл тохиолддог амьсгалын доод замын халдвар юм. Амьсгал шуугих, хурдан амьсгалах шинжээр илэрч болно. Ялангуяа нэг хүртэлх насанд түгээмэл бөгөөд ойроос хянах шаардлагатай.

Гадны биет амьсгалын замд орох

Хоол хүнс эсвэл жижиг биет амьсгалын зам руу орохыг хэлнэ. Гэнэт хүчтэй ханиалгах, амьсгал давчдах шинж үүсгэж болно. Яаралтай тусламж шаарддаг ноцтой нөхцөл юм.

Бронхоэктаз

Гуурсан хоолой байнгын өргөссөнөөр үүсдэг архаг өвчин юм. Давтан халдвар болон их хэмжээний цэртэй явагддаг. Урт хугацааны эмчилгээ, тогтмол хяналт шаарддаг.

Уушгины завсрын эдийн өвчин

Уушгины эдийг гэмтээдэг ховор өвчний бүлэг юм. Амьсгалын үйл ажиллагааг алдагдуулж болно. Эрт оношлох нь өвчний даамжралыг удаашруулахад чухал.

Анхдагч сормууслаг эсийн дискинези

Амьсгалын замын цэвэрлэх механизм алдагддаг удамшлын өвчин юм. Давтан халдвараар илэрдэг. Удаан хугацааны хяналт шаардсан архаг эмгэг юм.

Төрөлхийн уушгины өвчин

Уушги бүтцийн хувьд төрөлхийн өөр хөгжсөнөөс үүсдэг. Шинж тэмдэг нь эрт эсвэл хожуу үед илэрч болно. Зарим тохиолдолд мэс засал эсвэл тусгай хяналт шаарддаг.

Аспирацийн уушгины хатгалгаа

Хоол хүнс эсвэл шингэн амьсгалын зам руу орсноос үүсдэг уушгины халдвар юм. Ялангуяа залгих үйл ажиллагааны асуудалтай хүүхдэд түгээмэл тохиолддог.

Рефлюкстэй холбоотой амьсгалын асуудал

Ходоодны агууламж дээш буцаж гарснаас ханиалга болон амьсгалын асуудал үүсэж болно. Архаг ханиалгын шалтгаануудын нэг байж болно.

Дасгал хөдөлгөөнтэй холбоотой амьсгалын асуудал

Биеийн хөдөлгөөний үед амьсгал давчдах, амьсгал шуугихыг хэлнэ. Амьсгалын замын хэт мэдрэгшилтэй холбоотой байж болно. Хүүхдийн өдөр тутмын үйл ажиллагаа болон спортын гүйцэтгэлд нөлөөлж болзошгүй.

Хүүхдийн уушги судлалын тасагт ямар шинжилгээ хийдэг вэ?

Хүүхдийн уушги судлалын тасагт ханиалга, амьсгал давчдах, амьсгал шуугих, уушгины халдвар байнга давтагдах, астма зэрэг амьсгалын тогтолцоотой холбоотой олон төрлийн эмгэгийг үнэлэхийн тулд дараах шинжилгээг хийж болно:

Амьсгалын үйл ажиллагааны шинжилгээ

Амьсгалын үйл ажиллагааны шинжилгээг уушги агаар авах, гаргах чадварыг хэмжих зорилгоор хийдэг. Ялангуяа астма, архаг ханиалга, амьсгал давчдах үед амьсгалын зам нарийссан эсэхийг үнэлэхэд ашигладаг. Хүүхдийн нас болон шинжилгээнд хамтран оролцох чадвараас хамааран хийж болно.

Гуурсан хоолой тэлэх эмийн дараах амьсгалын шинжилгээ

Эхлээд амьсгалын стандарт хэмжилт хийдэг. Үүний дараа амьсгалын замыг тэлэх эм өгч, шинжилгээг давтан хийдэг. Зорилго нь амьсгалын замын нарийсал эмийн дараа сайжирч байгаа эсэхийг тодорхойлж, ялангуяа астмын оношийг батлахад оршино.

Хүчилтөрөгчийн ханалтын хэмжилт

Хуруунд зүүдэг жижиг төхөөрөмжөөр цусан дахь хүчилтөрөгчийн хэмжээг тодорхойлдог. Өвдөлтгүй, хурдан арга юм. Амьсгал давчдах, бронхиолит, уушгины хатгалгаа зэрэг эмгэгийг үнэлэхэд өргөн ашигладаг ашигладаг.

Цусны хийн шинжилгээ

Артерийн эсвэл хялгасан судасны цусны сорьц авч, цусан дахь хүчилтөрөгч болон нүүрсхүчлийн хийн хэмжээг тодорхойлдог. Амьсгалын хүндрэлтэй хүүхдийн өвчний хүндийн зэргийг үнэлэхэд ашигладаг.

Уушгины рентген зураг

Уушгины халдвар, хатгалгаа, уушгинд агаар баригдах болон зарим бүтцийн эмгэгийг үнэлэхэд ашигладаг үндсэн дүрс оношилгооны арга юм.

Цээжний хэт авиан шинжилгээ болон компьютер томографи (КТ)

Илүү нарийвчилсан шинжилгээ шаардлагатай үед ашигладаг. Ялангуяа хүндрэлтэй халдвар, үүсгэвэр болон бүтцийн гажгийг үнэлэхэд хэрэглэнэ.

Харшлын шинжилгээ

Харшлын шинжилгээ нь харшлын астма болон амьсгалын замын хэт мэдрэгшлийг үнэлэхэд ашиглагддаг. Арьс хатгах сорил эсвэл цусны шинжилгээгээр хүүхэд ямар харшил үүсгэгчид мэдрэг болохыг тодорхойлно.

Цусны шинжилгээ

Халдвар, дархлааны тогтолцоо болон харшлын эмгэгийг үнэлэхэд ашигладаг. Цусны дэлгэрэнгүй шинжилгээ болон үрэвслийн үзүүлэлтүүд онош тогтооход тусалдаг.

Цэрний шинжилгээ

Цэр гаргаж чаддаг хүүхдэд халдвар үүсгэгчийг тодорхойлох зорилгоор хийдэг. Ялангуяа давтан болон эмчилгээнд тэсвэртэй халдварын үед чухал.

Хөлсний шинжилгээ

Зарим удамшлын өвчнийг илрүүлэхэд ашигладаг тусгай шинжилгээ юм. Хөлсөн дэх давсны хэмжээг тодорхойлж үнэлдэг.

Бронхоскопи

Амьсгалын замыг шууд харах боломж олгодог нарийвчилсан шинжилгээний арга юм. Гадны биет орсон байж болзошгүй, халдвар давтан тохиолддог эсвэл шалтгаан тодорхойгүй ханиалгын үед хийж болно.

Бронхоальвеолын угаалга (BAL)

Бронхоальвеолын угаалга нь бронхоскопийн үед хийдэг тусгай шинжилгээний арга юм. Уушгины тодорхой хэсэгт ариун шингэн оруулж буцаан соруулан авч, гарсан сорьцыг лабораторид шинжилдэг.

Нойрны шинжилгээ (полисомнографи)

Унтаж байх үеийн амьсгалын асуудлыг үнэлэх зорилгоор хийдэг. Хурхиралт, нойрны апноэ болон шөнийн амьсгал тасалдах эмгэгийг оношлоход ашигладаг.

Дасгалын өдөөлтийн сорил

Дасгал хөдөлгөөний үед үүсдэг амьсгал давчдах болон амьсгал шуугихыг үнэлэхэд ашигладаг. Дасгал хөдөлгөөнөөс шалтгаалсан астма сэжиглэсэн үед хэрэглэнэ.

Нарийвчилсан дархлаа судлалын болон генетикийн шинжилгээ

Давтан халдвар эсвэл ховор өвчний сэжигтэй үед хийдэг. Дархлааны тогтолцоо болон удамшлын онцлогийн талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл өгдөг.

Хүүхдийн уушгины өвчний үед ямар эмчилгээ хийдэг вэ?

Хүүхдийн уушгины өвчний эмчилгээ нь өвчний төрөл, хүндийн зэрэг, хүүхдийн нас болон амьсгалын тогтолцоо хэр хэмжээнд өртсөнөөс хамааран өөр өөр байна. Хамгийн түгээмэл хэрэглэдэг эмчилгээний аргууд:

Эмийн эмчилгээ

Амьсгалын замыг нээж, үрэвслийг багасгах зорилгоор хэрэглэдэг. Астма болон шуугиантай амьсгалын үед амьсгалын замаар хэрэглэдэг эмийг түгээмэл сонгодог. Өвчний хүндийн зэргээс хамааран эмчилгээг шат дараатайгаар зохицуулдаг.

Антибиотик болон вирусийн эсрэг эмчилгээ

Бактерийн халдварын үед антибиотик хэрэглэдэг. Өвчний хүндийн зэргээс хамааран эмийг амаар эсвэл судсаар хэрэглэж болно.

Ингаляцийн эмчилгээ

Эмийг уушгинд шууд хүргэх боломж олгодог. Небулайзер, ингалятор болон спейсер төхөөрөмжөөр хийдэг энэхүү эмчилгээг ялангуяа астма, бронхиолит, шуугиантай амьсгалын үед хэрэглэдэг. Түргэн үйлчилдэг бөгөөд гаж нөлөө харьцангуй бага.

Хүчилтөрөгч болон амьсгалын дэмжлэг

Амьсгал давчдсан хүүхдэд хүчилтөрөгчийн дэмжлэг үзүүлдэг. Шаардлагатай тохиолдолд амьсгалыг дэмжих дэвшилтэт арга хэрэглэж болно. Хүнд өвчтөнд эрчимт эмчилгээний тусламж шаардлагатай байж болно. Энэ эмчилгээний зорилго нь цусан дахь хүчилтөрөгчийн хэмжээг нэмэгдүүлж, амьсгалын булчингийн ачааллыг бууруулах явдал юм.

Амьсгалын физик эмчилгээ

Зарим өвчний үед уушгинд цэр хуримтлагдах нь чухал асуудал болдог. Энэ тохиолдолд амьсгалын физик эмчилгээ хийж, цэрийг гадагшлуулахад тусалдаг. Байрлалын дренаж, цээжний физик эмчилгээ болон тусгай төхөөрөмж ашиглан амьсгалын замыг цэвэрлэхэд дэмжлэг үзүүлнэ. Эдгээр арга нь ялангуяа цистик фиброз болон бронхоэктаз зэрэг архаг өвчний үед маш чухал.

Урт хугацааны хяналт, эмчилгээ

Цистик фиброз, бронхоэктаз болон уушгины архаг өвчний эмчилгээ нь урт хугацааны, олон талт байдаг. Эдгээр өвчтөнд тогтмол хяналт, амьсгалын зам цэвэрлэх эмчилгээ, ингаляцийн эмчилгээ болон халдварын хяналтыг хамтад нь хэрэгжүүлдэг.

Хүүхдийн хөгжил гэдэг нь төрснөөс өсвөр нас хүртэлх хугацаанд хүүхдийн бие бялдар, оюун ухаан, хэл яриа, нийгэмшихүй болон сэтгэл хөдлөлийн чадваруудын цогц юм. Энэ үйл явц нь зөвхөн өндөр, жин нэмэгдэхийг бус, тархины бүтцийн өөрчлөлт болон хүүхэд хүрээлэн буй орчинтойгоо хэрхэн харилцаж байгаагийн чанарыг мөн хамардаг.

Хүүхдийн хөгжлийн үе нь тухайн хүн насан туршдаа ашиглах үндсэн чадварууд бүрэлдэн тогтдог чухал хугацаа юм. Энэ үед тогтмол хяналт, шаардлагатай арга хэмжээг хэрэгжүүлснээр хөгжлийн болзошгүй асуудлыг эрт илрүүлэх боломжтой.

Хүүхдийн хөгжил гэж юу вэ?

Хүүхдийн хөгжил нь 0-18 насны хүүхдийн хөдөлгөөн, танин мэдэхүй, хэл яриа, өөрийгөө арчлах, нийгэмшихүй болон сэтгэл хөдлөлийн бүх чиглэл дэх ахиц дэвшлийг хянадаг салбар юм. Хүүхэд бүр өөрийн гэсэн хөгжлийн хурдтай боловч тодорхой насны үед эзэмших шаардлагатай хөгжлийн үе шатууд нь хүүхдийн хөгжлийн салбарын үндсэн судлах асуудал болдог.

Хүүхдийн хөгжлийн үйл явц нь удамшил болон хүрээлэн буй орчинтой харилцах харилцан үйлчлэлийн нөлөөгөөр бүрэлддэг. Хүүхдийн хөгжлийн мэргэжилтнүүд хүүхдийн эрүүл, хэвийн хөгжлийг дэмжих зорилгоор тогтмол үнэлгээ, хяналт хийдэг. Эрсдэлтэй нөхцөл илэрсэн тохиолдолд эрт үеийн оролцооны тусламжтайгаар хүүхдийг нийгэм болон гадаад орчинд дасан зохицоход нь дэмжлэг үзүүлдэг.